Mπακαλιάρος σκορδαλιά: Πρακτικές συμβουλές για το τραπέζι της 25ης Μαρτίου

Ο συνδυασμός μπακαλιάρος σκορδαλιά αποτελεί ένα παραδοσιακό ελληνικό πιάτο, συνυφασμένο με τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου. Η 25η Μαρτίου αποτελεί διπλή γιορτή, θρησκευτική, κατά την οποία γιορτάζεται ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και εθνική, ως επέτειος της Επανάστασης του 1821. Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Σαρακοστής, οι Χριστιανοί νηστεύουν από το κρέας και τα γαλακτοκομικά. Ωστόσο, η Εκκλησία επιτρέπει την κατανάλωση ψαριού μόνο δύο φορές μέσα σε αυτές τις 40 ημέρες. Στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου (25η Μαρτίου) και την Κυριακή των Βαΐων. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου είναι γιορτή χαρμόσυνη και σημαντική για την Ορθοδοξία, η αυστηρή νηστεία καταλύεται και οι πιστοί μπορούν να καταναλώνουν ψάρι, λάδι και κρασί.

Μπακαλιάρος: γιατί επιλέγεται το συγκεκριμένο ψάρι;

Ο μπακαλιάρος αν και δεν απαντάται στα νερά της Μεσογείου, ήταν διαθέσιμος στην Ελλάδα ήδη από τον 15ο αιώνα. Συγκεκριμένα, προτιμά να κολυμπάει κυρίως στα νερά του Ατλαντικού Ωκεανού, οπότε οι χώρες που τον αλιεύουν περισσότερο είναι η Νορβηγία, η Ισλανδία και η Πορτογαλία. Οι Έλληνες ήθελαν να γιορτάσουν αυτή τη μέρα επιλέγοντας κάτι ιδιαίτερο που δεν είχαν συχνά στο τραπέζι τους. Η επιλογή, λοιπόν, του παστού μπακαλιάρου ήταν μονόδρομος, μιας και το φρέσκο ψάρι δεν ήταν εύκολο να βρεθεί, ειδικά στις ορεινές περιοχές. Ο παστός μπακαλιάρος, είναι φτηνός, μπορεί να διατηρηθεί για πολύ καιρό και είναι εύκολο να μεταφερθεί σε απομακρυσμένες περιοχές. Έτσι, καθιερώθηκε ως η βασική επιλογή ψαριού για το τραπέζι της 25ης Μαρτίου. 

Στις τοπικές κουζίνες της Ελλάδας συναντάμε άπειρες συνταγές για τον μπακαλιάρο: πλακί, ψητό, βραστό, με χόρτα, με πατάτες κ.ά. Ωστόσο, η συνταγή που ξεχωρίζει είναι ο τηγανητός, που έχει ως συνοδευτικό τη σκορδαλιά.

Διατροφική αξία του μπακαλιάρου:

Ο μπακαλιάρος αποτελεί πηγή πλούσια σε πρωτεΐνη και φτωχή σε θερμίδες, λιπαρά και υδατάνθρακες. Μια μερίδα 100 γραμμαρίων μαγειρεμένου μπακαλιάρου έχει μόνο 108 ​​θερμίδες με 19 γραμμάρια πρωτεΐνης και 2,8 γραμμάρια λίπους. Ταυτόχρονα, είναι καλή πηγή βιταμινών του συμπλέγματος Β, και συγκεκριμένα Β12, Β6 και νιασίνης. Εκτός από την περιεκτικότητά του σε βιταμίνες, ο μπακαλιάρος παρέχει πολλά σημαντικά μέταλλα, όπως φώσφορο και σελήνιο.

Σκορδαλιά: Γιατί αποτελεί το βασικό συνοδευτικό του μπακαλιάρου;

Ο λόγος που η σκορδαλιά συνοδεύει τον μπακαλιάρο δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη. Πιστεύεται πως η έντονη γεύση που έχει το σκόρδο ταιριάζει με την αλμυρότητα του παστού ψαριού. Ταυτόχρονα, το σκόρδο θεωρείται ότι βοηθάει στην καλή κυκλοφορία του αίματος μειώνοντας την αρτηριακή πίεση που αυξάνεται λόγω του αλατιού από το παστό ψάρι. Έτσι, ο συνδυασμός μπακαλιάρος-σκορδαλιά έγινε ένα παραδοσιακό ελληνικό πιάτο. 

Πρακτικές συμβουλές για ένα πιο υγιεινό γεύμα:

• Προτιμήστε να ψήσετε αντί να τηγανίσετε το ψάρι

Παρόλο που ο μπακαλιάρος θεωρείται άπαχη πρωτεΐνη, το τηγάνισμα αυξάνει πολύ το θερμιδικό περιεχόμενο του πιάτου. Μία μερίδα 100 γραμμαρίων τηγανητού μπακαλιάρου περιέχει διπλάσιες θερμίδες από τον ψητό (220Kcal έναντι 108Kcal) και σχεδόν πενταπλάσια ποσότητα λιπαρών (12,5γρ. έναντι 2,8γρ.). Εάν πάλι θέλετε να απολαύσετε τηγανητό μπακαλιάρο προσπαθήστε να ελέγξετε την ποσότητα που θα καταναλώσετε και να μην υπερβάλλετε. 

• Δώστε προσοχή στην ποσότητα της σκορδαλιάς:

Η σκορδαλιά, γνωστή και ως αλιάδα, παρασκευάζεται αναμιγνύοντας λιωμένο σκόρδο με μια παχύρρευστη βάση, η οποία μπορεί να είναι πουρές πατάτας, καρύδια, αμύγδαλα ή βρεγμένο μπαγιάτικο ψωμί -και ρίχνοντας στο τέλος ελαιόλαδο ώστε να δώσει στο μείγμα μία απαλή, κρεμώδη υφή. Η σκορδαλιά θεωρείται πλούσια σε θερμίδες, αφού περιέχει πολύ λάδι. Όταν έχει παρασκευαστεί με ψωμί ή πατάτα έχει σχεδόν 100 θερμίδες ανά 50 γραμμάρια, ενώ αν περιέχει καρύδια ή αμύγδαλα, οι θερμίδες ανεβαίνουν περισσότερο.

• Δώστε προσοχή στα επιπλέον συνοδευτικά:

Προτιμήστε να καταναλώσετε πληθώρα ωμών και βραστών λαχανικών. Τα βραστά παντζάρια αποτελούν μία πολύ καλή επιλογή, η οποία έχει καθιερωθεί ως συνοδευτικό τη συγκεκριμένη ημέρα. Προσπαθήστε να αποφύγετε τις τηγανητές πατάτες και το ψωμί, μιας και αυτά συνήθως αυξάνουν τις προσλαμβανόμενες θερμίδες χωρίς να επιφέρουν τον απαραίτητο κορεσμό.

• Μετριάστε την κατανάλωση αλκοόλ

Θυμηθείτε ότι στις θερμίδες θα προστεθούν και αυτές του αλκοόλ, που θα υπάρχει πάνω στο τραπέζι. Το αλκοόλ προσδίδει αρκετές κενές θερμίδες, οπότε προσπαθήστε να παραμείνετε στις 2 μερίδες μαζί με το γεύμα σας.

Συμπερασματικά

Το μέτρο και η ισορροπία καλό είναι να χαρακτηρίζει το τραπέζι της 25ης Μαρτίου, όπως και όλα τα οικογενειακά τραπέζια. Δε χρειάζεται να αφήσετε τις τύψεις του φαγητού να σας στερήσουν αυτές τις στιγμές. Αν ακολουθήσετε τις παραπάνω συμβουλές δεν θα ξεφύγετε από τον στόχο σας και θα είναι πολύ εύκολο να επανέλθετε στο διατροφικό σας πλάνο.