Πόσο συχνά πρέπει να ζυγίζομαι & τί είναι η λιπομέτρηση;

Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που λαμβάνουμε είναι: πόσο συχνά πρέπει να ζυγίζομαι; Η τακτική ζύγιση έχει σταθερά συσχετιστεί με την απώλεια βάρους, τη διατήρηση της απώλειας καθώς και με την πρόληψη αύξησης βάρους. Ποια είναι όμως η συχνότητα, στην οποία φαίνεται πως υπάρχουν τα καλύτερα αποτελέσματα;

Η έννοια της αυτοπαρακολούθησης

Η αυτοπαρακολούθηση θεωρείται άκρως απαραίτητη στις παρεμβάσεις διαχείρισης βάρους και αποτελείται από τους εξής 3 βασικούς πυλώνες:

• την καταγραφή της διατροφικής πρόσληψης (δηλαδή τις τροφές που καταναλώνετε)
• την καταγραφή της φυσικής δραστηριότητας που πραγματοποιείτε
• την αυτοζύγιση

Για πολλά χρόνια η αυτοζύγιση δε φαινόταν να βοηθάει στη διαχείριση του βάρους, αντιθέτως υπήρχε η πεποίθηση ότι συχνά δημιουργούσε αρνητικά συναισθήματα (όπως η κατάθλιψη ή η δυσαρέσκεια με το σώμα). Έτσι, η αυτοζύγιση ως στρατηγική απώλειας βάρους αποθαρρυνόταν από τους ειδικούς. 

Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η συχνότερη αυτοζύγιση σχετίζεται με επιτυχή απώλεια βάρους σε ενήλικες και παράλληλα δε βρέθηκε συσχέτιση με αρνητικές ψυχολογικές συνέπειες. 

Η αυτοπαρακολούθηση του σωματικού βάρους γίνεται ολοένα και ευκολότερη με τις ηλεκτρονικές “έξυπνες” ζυγαριές που μεταδίδουν αυτόματα τα δεδομένα, στα οποία οι χρήστες έχουν άμεση πρόσβαση μέσω των εφαρμογών στο κινητό τους τηλέφωνο.

Πως ξέρω ότι ζυγίζομαι σωστά;

Υπάρχουν κάποιοι απλοί και βασικοί κανόνες που μπορείτε να ακολουθήσετε, ώστε να έχετε όσο το δυνατόν πιο ακριβείς μετρήσεις:

• Ζυγίζεστε σταθερά την ίδια ώρα της ημέρας, κατά προτίμηση το πρωί, ώστε να μην έχετε καταναλώσει φαγητό
• Φοράτε όσο το δυνατόν λιγότερα ρούχα, και ιδανικά κάθε φορά που ζυγίζεστε να επιλέγετε παρόμοια ρούχα
• Ελέγξτε ότι η ζυγαριά σας είναι ακριβής και τοποθετήστε τη σε μία επίπεδη, λεία επιφάνεια
• Χρησιμοποιήστε την ίδια ζυγαριά σε κάθε μέτρηση

Πόσο συχνά, λοιπόν, πρέπει να ζυγίζομαι;

Η απάντηση δεν είναι πάντα τόσο απλή. Μάλιστα αυτό εξαρτάται από το στόχο που έχει ορίσει ο καθένας. 

• Απώλεια βάρους

Αξίζει να αναφερθεί πως φαίνεται να υπάρχει σχέση μεταξύ της συχνότητας ζύγισης και της απώλειας βάρους. Δηλαδή, τα άτομα που ζυγίζονται καθημερινά φαίνεται να πετυχαίνουν μεγαλύτερη απώλεια βάρους από εκείνους που ζυγίζονται εβδομαδιαία ή ανά μήνα.

• Διατήρηση βάρους

Η τακτική αυτοπαρακολούθηση του βάρους φαίνεται πως είναι κρίσιμη και για τη μακροχρόνια συντήρηση και μάλιστα, η καθημερινή ζύγιση φαίνεται να φέρει καλύτερα αποτελέσματα στη διατήρηση της απώλειας βάρους.

Μάλιστα, η συχνή ζύγιση θα σας επιτρέψει να δείτε μία πιθανή μικρή αύξηση του βάρους την οποία θα αποτρέψετε προτού κλιμακωθεί, κάνοντας μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά σας.

Πρέπει δηλαδή να ζυγίζομαι καθημερινά;

Η καθημερινή ζύγιση δεν αποτελεί πανάκεια. Καλό θα ήταν να μένετε ενήμεροι για το βάρος σας, κάνοντας 2 με 3 ζυγίσεις ανά εβδομάδα. Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάτε πως η ζυγαριά δεν είναι ο μόνος τρόπος για να αναγνωρίσετε το αν οδεύετε στη σωστή κατεύθυνση. Άλλωστε το βάρος σας μπορεί να μεταβάλλεται καθημερινά για πολλούς διαφορετικούς λόγους, όπως: 

• η πρόσληψη υγρών
• η κατακράτηση υγρών (λόγω έμμηνου ρύσης, αλμυρών τροφίμων, κ.ά.)
• η αφυδάτωση (λόγω κατανάλωσης καφέ, αλκοόλ κ.ά.)
• τα επίπεδα των ορμονών
• η έντονη φυσική δραστηριότητα κ.ά.

Τί είναι η λιπομέτρηση;

Η αξιολόγηση της σύστασης του σώματος (ή αλλιώς λιπομέτρηση) δείχνει αναλυτικά την περιεκτικότητα τους σώματος σε λίπος, νερό, πρωτεΐνες (μύες) και οστά. Μάλιστα, ορισμένες από τις μεθόδους λιπομέτρησης επιτρέπουν την τμηματική ανάλυση του σώματος, δηλαδή εμφανίζουν το πώς είναι κατανεμημένοι οι παραπάνω ιστοί στα διάφορα μέρη του σώματος. Παράλληλα, η λιπομέτρηση δίνει κάποιες επιπλέον πληροφορίες σχετικά με το μεταβολισμό του ατόμου και άλλους δείκτες υγείας.

Γιατί να κάνω λιπομέτρηση;

Tο βάρος, συχνά, δεν αποτελεί έναν αληθινό δείκτη προόδου. Για παράδειγμα, αν χάσετε ένα κιλό λίπους και αντίστοιχα αυξήσετε τη μυϊκή σας μάζα κατά ένα κιλό, αυτό δε θα φανεί στη ζυγαριά σας, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί μία σημαντική αλλαγή. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο η αξιολόγηση της σύστασης σώματος, ή αλλιώς λιπομέτρηση, μπορεί να παρέχει μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα.

Συμπερασματικά

Η αυτοζύγιση ως μέρος ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης βάρους είναι χρήσιμη και μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους. Ωστόσο, ως μεμονωμένη τεχνική, δεν φαίνεται να έχει την ίδια αποτελεσματικότητα. Γι’ αυτό θα ήταν χρήσιμο να συνδυαστεί με μία λιπομέτρηση, ή ακόμα και με ένα πλάνο συντήρησης, με τη βοήθεια ενός διαιτολόγου-διατροφολόγου.